İLK CHP ARTVİN İL BAŞKANI OSMAN ÇAĞAL’DIR

İLK CHP ARTVİN İL BAŞKANI OSMAN ÇAĞAL’DIR
Araştırmacı, yazar Erol Çağal (76) Artvin’de CHP teşkilatının ilk olarak Ardanuç’ta babası Osman Çağal’ın kurduğuna dair belgeleri yayınladı.19.09.2017 19:42
 
Çağal, belgelerde CHP teşkilatının 1926 yılında Ardanuç’ta kurulduğunu, daha sonra Artvin Merkez’de kurulduğuna dair belge ve bilgiyi yerel basın ile paylaştı. Fotoğraf, telgraf, kayıt belgeleriyle bu tarihi bilgiyi veren Çağal, “ CHP 9 Eylül 1923 yılında Atatürk tarafından kuruluyor.  50 gün sonra 29 Ekim’de ise Cumhuriyeti ilan ediyor. 
ATATÜRK CHP’Yİ CUMHURİYETİN İLANINDAN ÖNCE KURUYOR
Aslında Cumhuriyet Halk Partisi ile Cumhuriyeti ilan edeceğini açıkça belirtmiş Atatürk. CHP Artvin Teşkilatı ilk kez Ardanuç’ta 1926 yılında kuruluyor. Kuruluşundan 3 yıl sonra. Kurucu başkanlığını babam Osman Çağal yapıyor.  Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte kadılıklar kaldırılıyor ve müftülükler kuruluyor. 
CUIMHURİYET SONRASI KADILIKLAR KALDIRILIYOR! DEDEM ARDANUÇ’TAN ARTVİN İL MÜFTÜLÜĞÜNE ATANIYOR
O yıllarda Dedem Mehmet Remzi Çağal,  Ardanuç’ta kadılık yapıyor. Babam Adakale’de esnaf. Kumaş satıyor. Tuhafiyeci. İstanbul’a mal almaya gidince Ardanuç’taki esnafın siparişlerini de o getiriyor. O zaman herkes nasıl gider İstanbul’a, Yol yok, iz yok. Gemi ile İstanbul’a gidiyorsunuz, mal alma, siparişleri, emanetleri tedarik etme derken. Gidiş-geliş 1 ay sürüyor. Ne büyük bir iyilik esnaf için, ve bir o kadar zahmetli bir fedakarlık babam için ..
Dedem Artvin Müftüsü olarak Ardanuç’tan İl merkezine atanınca babam da Artvin’e taşınıyor, Aynı şekilde esnaflığa burada devam ediyor.  Ve yine buradaki esnafın siparişlerini İstanbul’dan Artvin’e getiriyordu. 
ARTVİN İL OLDUKTAN SONRA CHP İL BAŞKANLIĞI 1936 YILINDA KURULUYOR. İLK KURUCU BAŞKAN BABAM OLUYOR
1936 yılında Artvin İl olduktan sonra CHP İl Başkanlığı kuruluyor. CHP Artvin İlk İl Başkanı babam Osman Çağal oluyor.  Yıllarca CHP Artvin İl Başkanlığı yapıyor. Taki  Turgut Altınsoy’a kadar babam CHP İl Başkanlığı yapıyor. Babam çok farklı bir başkandı.  Seçimlere3 ay kala atlarla tüm il ve ilçeler ve köylerini gezer seçim çalışması yapardı. Gitmedik köy, çalmadık kapı bırakmayan, sevilen, saygı duyulan bir başkan. 
Seçimlerden sonra da aynı şekilde teşekkür ziyaretleri yapar, halkın istek ve dileklerini not eder, imkân ve şartlar ölçüsünde çözmeye gayret ederdi. Seçim bittikten sonra sadece hizmet noktasında eleştiri yapılır, öneride bulunurlardı. Derdi ki, Seçim geride kaldı. Kazanan kim ise tebrik edilir, ondan hizmet beklenir, eksilikler, yanlışlar varsa düzeltilmesi için uyarı yapılır. Yani muhalefet görevi devam ederdi.
Babamın il başkanlığı yılları hep İnönü zamanına denk geliyor. CHP Genel Başkanı İnönü olduğu yıllarda. İnönü, Artvin –Kars, Sinop bizim kalemiz dermiş. Babam Osman Çağal’ı da çok severmiş.
 “CHP İKTİDAR OLDUĞUNDA BAYRAĞINI MEZARIMA DİKİN!”  
Babam, 1969 yılında vefat etti. Bana söylediği bir cümle var. Onu hiç unutmam. CHP iktidar olduğunda mezarıma bayrağını dikin.” Bu söz benim aklımdan çıkmaz. Onun için CHP Genel Merkezi olsun, İl, ilçe örgütleri olsun, aslında geçmişte fedakârca görev yapan CHPli değerlerimizin özlemi olan CHP iktidarında bir ülkenin yönetimini gerçekleştirebilmek için daha çok çalışmalı, Halk ile bütünleşmeli, Memleketin halini halkın diliyle anlatmalı. 
Birbirleriyle kenetlenmeli, Önce ülke, önce millet demeli. CHP’ye karşı 1940-50’li yıllarda acımasızca, iftiralarla oldu, gerçek dışı karalamalar, propagandalarla halkı kandırdılar.  Dinsiz parti dediler.  Oysa partinin dini olmaz ki. İnsanın dini olur, inancı olur. Benim dedem müftüydü. Babam CHP İl Başkanıydı..  Ama namaz kılan, dürüst, halk içinde sevilen, saygı duyulan insanlardı. 
SİYASETTEN SONRA TİCARET ODASI KURUCU BAŞKANLIĞINI YAPTI
Babam siyasetten sonra Artvin Ticaret Odası Kurucu Başkanlığını yapıyor. Artvin’de ilk kez Halk Bankası Şubesi açıldı. Artvin’de soya fasulyesi projesi için o zamanın Tarım Bakanından izin istendiyse de maalesef bu proje gerçekleşemedi.
Dedem Müftü Mehmet Remzi Çağal 1956 yılında babam ise 1968 yılında vefat etti. Mezarı Kolorta’da bulunuyor.  Kolorta’nın ilk mezar yeri yolun altındadır. Yolun üstündeki mezarlık daha sonra yapılmıştır. Bu mezarlık Çağal ailesi arazisi içindedir Arazi olarak büyük ancak tapu küçük yazıldığından mezarlığa bırakılmıştır.  Dedemi ve babamı ziyaret etmek isteyenler Kolorta mezarlığına gidebilir.”dedi.
CUMHURİYET DÖNEMİNDE ARTVİN
İsmet İnönü'nün Artvin'i Ziyaretleri1878-1918 ve 1918-1921 arası Rusya-Ermeni-İngiliz-Gürcü idaresinde kalan Artvin-Borçka Şavşat kazaları 7 Mart 1921’den itibaren 4 ay kadar Ardahan kazasına bağlanmıştır. Yeni Türk devletinin ilk Anayasası olan 20 Ocak 1921 tarihli Teşkilat-ı Esasiye’de 24 Nisan 1924’te yapılan değişikler ile Liva-Sancak teşkilatı kaldırılınca Artvin vilayet haline geldi. 
1926 Haziranında 877 sayılı kanunla Yusufeli kazası Erzurum vilayetinden alınarak Artvin’e bağlandı. 1928’de 1282 sayılı kanunla Borçka kazası nahiye haline getirilerek Artvin’e bağlandı. Artvin'in İlk Valisi Mesut Bey Dokuz yıl Artvin vilayeti teşkilatı ile yönetilen bu yerler 1 Haziran 1933’te 2197 sayılı kanunun ikinci maddesine göre merkezi Rize olmak üzere Artvin ve Rize birleştirilerek Çoruh vilayeti teşkil edilmiştir. 
Arazi şartlarının zorluğu, Artvin ve çevresinin vilayet merkezine olan uzaklığı birtakım sorunlara yol açmıştır. Dönemin Başbakanı İsmet İnönü’nün 25 Temmuz 1935 tarihindeki Artvin’i ziyaretinde durum kendisine iletilmiştir. Bunun üzerine hükümet 4 Kasım 1936’da kabul edilen 2885 sayılı kanun ile merkezi Rize olan Çoruh vilayeti kaldırıldı. Artvin Merkez, Hopa, Borçka, Şavşat kazaları ile evvelce Erzurum’a verilmiş Yusufeli Kazasını da alarak Artvin olan Çoruh İli teşkilatı kabul edildi.
HABER: SAMİ ÖZÇELİK 
 


Etiketler: artvin

Diğer Ekonomi haberleri

  • PAYLAŞ

YORUM EKLE

Misafir olarak yorum yapıyorsunuz. Üye Girişi yapın veya Kayıt olun.